Van smartphones en laptops, over wagens, tot koelkasten en wasmachines: AI is overal. Stel jij je weleens de vraag hoe veilig dat allemaal is, en wat het betekent voor jouw privacy? Dan heb je groot gelijk. Wij beantwoorden voor jou alvast de belangrijkste vragen.

Wat we vandaag ‘AI’ noemen, kom je haast overal tegen. Het zijn de chatbots die je vragen beantwoorden bij consumentenhelpdesks – of ze indien nodig doorspelen aan een menselijke medewerker. Het zijn de ‘schrijvers’ die LinkedIn-berichten samenstellen, rapporten opstellen voor bedrijfsmeetings en zelfs eenvoudige apps programmeren voor wie snel een idee wil uitwerken.

Hoe (privacy)veilig is dat allemaal?

Zoals je wellicht had verwacht, is het antwoord op die vraag eerder complex. Eerst het goede nieuws: in eerste instantie is het veilig om jouw data toe te vertrouwen aan AI-tools. Het is de bedoeling dat wat je toevertrouwt aan de apps op je smartphone, computer of in je browser alleen jou aanbelangt. Wat je erin stopt, kan worden gebruikt om de AI te trainen, maar jouw gegevens worden daarbij geanonimiseerd.

Het slechte nieuws: soms gaat dat mis. Er zijn verschillende gevallen bekend van datahacks waarbij criminelen erin zijn geslaagd om gevoelige gegevens uit de chats van andere mensen te halen. Het gebeurde zelfs al meermaals per ongeluk, waarbij gebruikers willekeurige chats van andere gebruikers zagen staan en zelfs konden openen.

Dat komt omdat de bedrijven die deze apps en tools aanbieden zo snel zijn gegroeid dat ze vaak de tijd niet hadden om beveiliging op de eerste plaats te zetten. Het is daardoor belangrijk dat je in de eerste plaats zelf goed oplet met wat je doet!

Daar kunnen wij je bij helpen.

Enkele basistips

1. Gebruik nooit gevoelige data

Gebruik je een tool als ChatGPT of Copilot om een tekst te schrijven, een rapport op te stellen of een wenskaartje op te stellen voor een vriend of collega, gebruik dan geanonimiseerde gegevens. Dat betekent: pas namen aan, gebruik verzonnen cijfers (bijvoorbeeld voor geboortedata of telefoonnummers) en vermijd echte contactgegevens.

Zeker als je bedrijfsdata gebruikt: jij bent verantwoordelijk voor wat je voedt aan de AI. Komen je data bij iemand anders terecht, dan hebben ze een open beeld van je organisatie. Je stelt je rapport beter op met de hand dan dit risico te lopen. (En wellicht mag het ook niet van je organisatie: vraag raad aan je collega bij IT of Legal!)

2. AI is geen dokter

Jarenlang deed ‘dokter Google’ dienst als eerste aanspreekpunt voor wie een hoestje voelde opkomen, of voor wie zich afvroeg of dat ene vlekje iets gevaarlijks was. Steeds vaker neemt AI die rol over van de zoekbalk.

Let daarmee op! Niet alleen omdat ieder mensenlichaam anders is (en je bij twijfel of zorgen best contact opneemt met een echte dokter), maar ook omdat je uiterst vertrouwelijke gegevens toevertrouwt aan Amerikaanse servers – die niet aan dezelfde strenge privacyregels moeten voldoen als de Europese tegenhangers. Sowieso is het nooit een goed idee om je medische gegevens te delen met het internet.

3. Leuke cartoon of potentieel privacyprobleem?

Recent was het een trend om aan je chatbot te vragen om op basis van een foto een cartoon te maken van jou, gebaseerd op alles wat deze van jou weet. Hoewel dat heel verhelderend kan zijn (zo zie je eens wat je digitale assistent écht allemaal van je weet), maar hou er rekening mee dat je hiervoor een gezicht plaatst op al jouw informatie.

Komt deze in verkeerde handen terecht, dan kan dat cybercriminelen helpen om een geloofwaardige kopie te maken van jouw online aanwezigheid. Hou er steeds rekening mee dat alles wat je deelt, ook foto’s, jarenlang op een server kan blijven staan.

4. Laat je niet gebruiken voor training

Maak je een account aan bij Gemini, ChatGPT, Copilot,… dan wordt al jouw input standaard opgeslagen om de modellen achter deze tools te verbeteren. Zoals jouw gesprekken met helpcenters worden opgenomen ‘voor trainingsdoeleinden’, zo gebeurt dat ook met AI-chats. Gelukkig kan je dat uitzetten. 

Bij ChatGPT bijvoorbeeld druk je links onderaan op je naam (dat gaat alleen als je een account hebt). Klik dan op ‘Instellingen’ en ga op zoek naar een knopje ‘gegevensbeheer’ (links). Vervolgens druk je op ‘Het model verbeteren voor iedereen’. Druk op de schuifknop naast ‘Het model verebeteren voor iedereen’ om hem uit te schakelen.

 Gebruik je een andere tool, zoek dan even (bijvoorbeeld in Google) naar de naam van de AI-tool en ‘modelverbetering uitzetten’.

5. Zet je geheugen uit

Kies je voor veiligheid boven alles, dan zet je eveneens de geheugenfuncties uit. Hieronder zie je een voorbeeld uit ChatGPT. Daarvoor ga je opnieuw naar de instellingen (zie tip 4), druk je op ‘Personalisatie’ (links) en vervolgens scrol je naar beneden tot je ‘Geheugen’ ziet. Druk op de schuifknoppen naast ‘Opgeslagen geheugens raadplegen’ en ‘Chatgeschiedenis raadplegen’ om ze uit te schakelen.

Deze opties zorgen ervoor dat ChatGPT alles onthoudt wat je eraan toevertrouwt. Heb je ooit getypt dat rood je favoriete kleur is, dan zal je zien dat dit regelmatig terugkomt in de antwoorden van de AI. Bovendien sta je standaard toe dat alles wat je ooit hebt gezegd wordt gebruikt in toekomstige gesprekken. 

Hoe meer persoonlijke informatie je deelt, hoe meer de antwoorden op jouw maat zullen zijn, maar zo vertrouw je wel enorm veel data toe aan een platform dat al eens beveiligingsfoutjes durft te maken.

6. Verwijder je gegevens uit je AI-tool

Verwijder je al jouw gegevens uit de gekozen app, dan staan deze ook niet langer ter beschikking van de AI. Let wel even op dat je geen zaken verwijdert die je later nog wilt gebruiken. Recent was er bijvoorbeeld een Duitse wetenschapper die ChatGPT gebruikte om zijn onderzoek mee te voeren. Toen hij begon te spelen met de privacyinstellingen, was hij plots álles kwijt. Bezint eer ge begint!